Projekt ten (jak to się ładnie nazywa w biznesie) “kręcił” mi się po głowie od dłuższego czasu. Brakowało mi bowiem czegoś “ach i och”, czegoś sporego. Moje zainteresowanie maratonami MTB spadło prawie do zera, wakacje również nie wypaliły rowerowo. Odszukałem więc plany związane z trasą “Pętlą Świętokrzyską”, a konkretnie wokół Pasma Łysogór.
Hm, fajnie, ale na to potrzebny jest cały dzień, no a w domu wiadomo, żona, dzieci. Kiedy więc nadażyła się okazja, uzgodniłem z rodziną, że później wrócę z pracy. Szykował się bowiem piękny słoneczny piątek.

Długo czekałem na ten dzień i nie powiem, ale byłem dość mocno podekscytowany. Naszykowałem się dzień wcześniej, zrobiłem niezbędne zakupy w postaci napojów i kalorii. Jedynie niepokoił mnie stan roweru, bowiem przyszła pora na wymianę korby. Miałem jednak nadzieję, że nic wielkiego nie powinno mi się przytrafić.
Kiedy odbębniłem parę godzin w pracy - wyruszyłem w trasę.

Początkowo tempo było niezłe, choć wiatr starał się wyraźnie studzić moje emocje. Miałem mniej więcej opracowany plan, gdzie przystanki, gdzie dłuższy odpoczynek, oraz co chciałbym dodatkowo zobaczyć. Tak więc po krótkiej chwili, przebijając się przez zatłoczone ulice, wyjechałem poza miasto. Kierowałem się w stronę Cedzyny. To w tym miejscu, na skrzyżowaniu z drogą S74 generalnie rozpocząłem swoją pętlę.

Pierwsze kilometry mijały spokojnie. Pierwszy przystanek zaplanowałem w Ciekotach nad pustym zalewem przy Szklanym Domu, który tak w zasadzie raczej tylko z nazwy jest faktycznie szklany. Starałem sobie przypomnieć, co to te “Szklane Domy”. To tu bowiem przebywał w latach 1871 - 1883 Stefan Żeromski. W swojej powieści “Przedwiośnie” pisał o “szklanych domach”, roztaczając wizję idealnej Polski. Na pamiątkę pobytu polskiego wieszcza w 2010 r. zrekonstruowano dworek, który przypominać ma dawne czasy jego pobytu w Ciekotach. Obecnie znajduje się tam Centrum Edukacyjne.

Dworek Żeromskiego © Robert

Widok na Łysicę © Robert
Wizyta u Żeromskiego dość szybko minęła. Zbytnio nie czekałem i pojechałem dalej w kierunku Świętej Katarzyny. Trasa doskonale znana, bowiem pokonywana już wiele razy, więc i w miarę sprawnie udało się dojechać do kolejnej miejscowości. Nie planowałem jednak na dłużej zatrzymywać się w Świętej Katarzynie mimo, że mają dobre lody. Wiedziałem bowiem, że do Bodzentyna śmiga się głównie z góry, więc w planach był postój właśnie tam.

Faktycznie jechało się super. Jedynie mały odcinek jest lekko pod górkę. Małym utrudnieniem była kiepska nawierzchnia i to głównie, akurat pechowo, po mojej stronie. Tak oto dojechałem do Bodzentyna. Bywałem w tej miejscowości parę razy, ale jeszcze nigdy nie odwiedzałem tutejszych ruin zamku. Dość szybko odnalazłem drogowskaz, wskazujący drogę do ruin. A jak na zamek, to przeważnie trzeba było wjechać pod górkę. Droga prowadząca do byłych bram wykonana z typowego, starego bruku, imitującego drogę z okresu średniowiecza. Mimo skaczącej kierownicy, bardzo mi się ten podjazd spodobał, bowiem wpasowany był w istniejącą architekturę.
A sam zamek, a w zasadzie jego ruiny, pochodzi z II poł. XIV w., wybudowany przez biskupów krakowskich. To tu Władysław Jagiełło zatrzymał się, udając się na pielgrzymkę na Święty Krzyż przed bitwą pod Grunwaldem. Zamek świetnie prosperował i był stale rozbudowywany. Kiedy to w Kielcach wybudowano Pałac Biskupów, całe “towarzystwo” przeniosło się do wspomnianego pałacu, a sam zamek zaczął podupadać. Podobno komnaty zamku były dość bogato wyposażone. Polecam to miejsce, szczególnie rodzinom z małymi dzieciakami, ponieważ tuż przy zamku powstał bardzo fajny plac zabaw. Mój młodszy synek z pewnością byłby bardzo zadowolony w takiej “wizyty” na zamku.

Podjazd pod zamek © Robert

Ruiny zamku w Bodzentynie © Robert

Ruiny zamku w Bodzentynie © Robert
Po wizycie u Jagiełły, posilając się znacznie i wypijając “flaszeczkę” ruszyłem dalej, tym razem w dziewicze dla mnie trasy. Jeszcze tu mnie nie było. Chciałem jechać jak najbliżej otuliny Świętokrzyskiego Parku Narodowego i Puszczy Jodłowej, więc zaraz za Bodzentynem skierowałem się w stronę miejscowości Celiny, a dalej Woli Szczygiełkowej. Kolejnym celem była Nowa Słupia.
Pogoda dopisywała, słońce świeciło, tym samym ładnie oświetlało klasztor na Świętym Krzyżu, który to wydawał się już bardzo blisko. W sumie, to nie mogłem się doczekać już na dojazd do Nowej Słupii, ponieważ zaczynałem być głodny. Miałem jednak czas na podziwianie ładnych kieleckich krajobrazów.

Krajobraz świętokrzyski © Robert

Klasztor na Św. Krzyżu © Robert
Sama miejscowość leży u stóp Łysej Góry, lub częściej nazywanej Świętym Krzyżem. Wieś największy rozkwit przeżywała w średniowieczu, kiedy to obsługiwała liczne pielgrzymki na Święty Krzyż. To tu również zatrzymywał się Jagiełło w swoich pielgrzymkach. Aktualnie Nowa Słupia dalej pełni głównie funkcje turystyczne, bowiem to tu zaczyna się tzw. Droga Królewska, szlak prowadzący do klasztoru na Św. Krzyżu.

Niestety na rynku Nowej Słupii, w centralnym punkcie, znajduje się … parking samochodowy, więc postanowiłem podjechać wyżej, aż do początku wejścia do parku. Jechałem dość intuicyjnie, bowiem oznaczenia są niewystarczające. Zatrzymałem się w pewnym momencie na chodniku, aby sprawdzić na mapie, czy w prawidłową stronę jadę, w oddali zauważyłem zbliżającego się gościa, lekko chwiejącego się na nogach. Kiedy do mnie dochodził spytałem: “- Czy do tego Emeryka, do w górę?”. W odpowiedzi usłyszałem: “- Tak, jeszcze kawałek, jak te samochody stoją. Tam też bar jest, …. z piwem.” No super, jak z piwem, zapewne ten miejscowy pewnie tam degustował jego większe ilości.

Jadę więc już pewnie dalej, aby za chwilę przystanąć u bram wioski, w której to co roku odbywają się “Dymarki Świętokrzyskie”, inaczej mówiąc wytop żelaza metodami średniowiecznymi. Należy dodać, że region Gór Świętokrzyskich na początkach naszej ery był największym okręgiem hutniczym w tej części Europy. Ja oczywiście nie miałem czasu na zwiedzenie wioski, ale widok zgrzebnie ubranego chłopa utwierdził mnie w przekonaniu, że na pewno obiekt wart dokładnego obejrzenia.

Wioska średniowieczna © Robert
No ale przecież ja szukałem jakiegoś szynku, coby tego piwa się napić. Oczywiście dość szybko dojechałem do parkingu i baru. Pora była w końcu coś zjeść. W sumie to już prawie 50 km przejechane. To tu znajduje się figurka Pielgrzyma Emeryka, węgierskiego następcy tronu, który to według legend przekazał relikwie Krzyża Świętego benedyktynom na Świętym Krzyżu, a które to relikwie znajdują się do dnia dzisiejszego. Kiedy polował z Bolesławem Chrobrym w Puszczy Świętokrzyskiej, bogatej w grubego zwierza, zabłądził w kniejach w pogoni za dorodnym jeleniem. Kiedy nawołania nic nie dały, nagle miał widzenie anielskie i zaczął podążać za wysłannikiem niebios. Dotarłszy do osady, miał w niej zostawić to, co ma przy sobie najcenniejszego. W końcu dotarł do skromnego klasztoru i zostawił tam noszony na szyi złoty krzyż z relikwiami.
Z Emerykiem jest jeszcze jedna legenda, która głosi, że posąg tego świętego porusza się w stronę Św. Krzyża o jedno ziarenko piasku rocznie. A kiedy dotrze na sam szczyt, to będzie koniec świata. Jednak nie ma się co martwić, bowiem droga jest dość strona i daleka. A jeszcze parę metrów wcześniej, na trasie “przejścia” znajduje się ogromny głaz, który to Emeryk będzie musiał ominąć, co może zająć mu kolejny milion lat.

Pielgrzym Świętokrzyski - Emeryk © Robert
Po posiłku i odpoczynku, pora była ruszać dalej, bowiem to jeszcze połowa drogi przede mną, wcale nie łatwiejsza. Za punkt honoru postanowiłem wjechać na Łysą Górę, pod sam klasztor. Obawiałem się tego podjazdu, ponieważ czułem już pewne zmęczenie. A sam podjazd, to ładnych kilka kilometrów ze średnim nachyleniem ok. 5-6 %. Trasa z Nowej Słupi sprzyjała spokojnej jeździe mimo, że trasa dość ruchliwa, jednak posiadająca drogę rowerową.

Krajobrazy świętokrzyskie © Robert

Droga rowerowa w Gminie Bieliny © Robert
Podjazd dość mocno uszczupla resztki sił. Nachylenie miejscami sięga 8%. Zdyszany mijam piechurów, którzy również podążają na Łysą Górę. Jest piątek, więc i mniejszy ruch. Wspinam się coraz wyżej, nie patrzę na drogę, aby nie zastanawiać się ile to jeszcze podjazdu przede mną. Dopiero pod sam koniec droga lekko obniża swoje nachylenie, tak że można zrzucić na mniejsze zębatki. Kiedy ostatkiem sił dojeżdżam na szczyt, gdzie zlokalizowana jest wieża telewizyjna, dość żwawo mija mnie, niczym Rafał Majka, jakiś wycieniowany kolarz. Po dojeździe pod klasztor zamieniłem z tym nieznajomym parę słów na temat obecnego stanu polskiego kolarstwa zawodowego. Mój rozmówca kiedyś był również kolarzem, więc nie dziwna jest jego obecna forma.

Podjazd pod Św. Krzyż © Robert
Sam Święty Krzyż jest miejscem szczególnym. W dawnych czasach był tym, czym obecnie jest dla Polaków Jasna Góra w Częstochowie. To tu liczne pielgrzymki odbywali królowie polscy: wspominany Władysław Jagiełło, Łokietek, Kazimierz Wielki, Królowa Bona i inni Jagiellonowie. To tu od dawna znajdują się Relikwie Drzewa Krzyża Świętego, na którym cierpiał i umarł Jezus Chrystus. Obecnie relikwie otaczają opieką Misjonarze Oblaci. To właśnie od owych relikwii miejsce to nazywa się Świętym Krzyżem.

Wieża telewizyjna na Św. Krzyżu © Robert
Na szczycie planowałem coś zjeść już porządnego, jakiś ciepły posiłek, bowiem cały dzień byłem na kanapkach i batonach. Niestety samo miejsce nie jest, może na szczęście, aż tak bardzo rozwinięte turystycznie. Pierwszy bar napotkałem u podnóża góry, przy sporej wielkości parkingu. Tam też zaplanowałem dłuższy postój. Rozważałem również różne koncepcje powrotu. Planowana w pierwszej kolejności trasa była może ciekawsza i spokojniejsza, jednak z licznymi podjazdami. Jednak teraz spokojnie chciałem dojechać do miasta, zatem wybór padł na najprostszy wariant przez Bieliny, a dalej do Cedzyny, gdzie oficjalnie miałem “zamknąć” pętlę świętokrzyską.

Droga powrotna minęła dość szybko, bowiem sporym odcinkiem jedzie się z góry, a w wielu miejscach jest dość płasko. Nastało już dość późne popołudnie, a i słońce skryło się za gęste chmury. Przystanąłem więc na krótką chwilę, aby ubrać rękawki, po czym ruszyłem dalej do końca swojej wycieczki.

Do domu dojechałem zmęczony, ale i zadowolony z pokonania trasy oraz swoich słabości. Myślę, że wycieczkę tą na długo zapamiętam. A być może w przyszłości ponownie wyruszę śladami naszych monarchów, może teraz w przeciwną stronę. Wszystko przed nami.